Wattlab staat al in het Guinness Book of Records voor de grootste zonnepaneelinstallatie op een binnenvaartschip. Maar in plaats van achterover te leunen, werkte de Rotterdamse startup het afgelopen jaar aan iets nieuws: zonne-energie brengen naar zeeschepen. Het product heet SolarDeck en de eerste pilot met zonnepanelen op het zeeschip is nu achter de rug. We spraken met oprichter en CEO Bo Salet over hoe het ging.

De pilot liep vanaf mei 2024 met twee hoofdpartners: TNO, het Nederlandse onderzoeksinstituut, en Vertom, die een van hun schepen beschikbaar stelde voor de test: het 7.280 ton droge-ladingschip Anette. Bovendien droeg de EU bij via het Just Transition Fund. Het was een echte test: echte omstandigheden, echte golfslag, echte bemanning.

Hoe verliep de pilot met zonnepanelen op het zeeschip?

TNO bevestigde dat de stroomopbrengst overeenkomt met de verwachtingen, zegt Bo. Dat is het belangrijkste. Daarnaast helpt het ontwerp: zoutwater loopt vrij af van de panelen, waardoor er geen zoutkorst kan ontstaan die het rendement verlaagt. De Anette had tijdens de pilot ook te maken met ruw weer. Niets brak. Geen schade.

Veiligheid kwam ook veel aan bod tijdens de tests. De SolarDeck is een op zichzelf staand systeem en als een kabel breekt, schakelt het systeem zichzelf uit. Er staat geen stroom op een beschadigde kabel. “Het is inherent veilig,” zegt Bo. “Dezelfde logica als ons binnenvaartproduct, maar aangepast voor de zee.”

Hoe reageerde de bemanning?

Zonnepanelen staan niet bekend om hun robuustheid. Wattlab vroeg de bemanning van de Anette dan ook om de SolarDeck te behandelen als elk ander deel van het dek, zonder speciale voorzorgsmaatregelen. Zoetwaterspoeling, gewone zeep en zelfs sterk zuur ontkalkingsmiddel werden gebruikt. De panelen bleven gewoon werken.

SolarDeck op de MV Anette van Vertom, 2024.

Ook laadoperaties waren een aandachtspunt. Niemand wil zonnepanelen die de laad- en losactiviteiten in de weg zitten. De SolarDeck is echter dun genoeg om tussen twee gestapelde luiken te passen. Het loskoppelen van de kabels duurt ongeveer twee minuten per zijkant. En als een schip deklading moet vervoeren, zoals offshore windbladen, kunnen de panelen worden verwijderd en gestapeld binnen de ruimte van één 20-voets container.

Wat zijn de volgende stappen?

Wattlab gaat naar volledige schaal, zegt Bo. Een schip met het volledige dek bedekt. De levering vindt plaats voor de zomer, opnieuw met Vertom. Dat is een grote stap van één module naar een vol schip en een belangrijk moment voor het product.

Klopt de businesscase?

Bo wijst ook op iets dat niet genoeg wordt benoemd: oudere schepen zijn juist een betere match. Hoe ouder het schip, hoe minder efficiënt de generatoren. De besparingen zijn daardoor nog groter. Bovendien is de SolarDeck geen permanente installatie, waardoor je hem gewoon kunt tillen en naar het volgende schip kunt verplaatsen. Dat maakt het ook geschikt voor eigenaren met gemengde of verouderde vloten.

Voor scheepseigenaren die hun EEXI- en CII-scores in de gaten houden, of die EU ETS- en FuelEU-kosten willen beheersen, voelt het moment goed. Zonne-energie op zeeschepen is geen toekomstidee meer. Bekijk ook onze projecten of lees meer in de newsroom.